ĐUỐI NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH, THÔNG ĐIỆP KHÔNG THỂ CHỜ ĐỢI

ĐUỐI NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH, THÔNG ĐIỆP KHÔNG THỂ CHỜ ĐỢI 

Nguồn: Thượng tá Đào Thế Hải – Phó Trưởng Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an tỉnh Đắk Lắk

Từng trực tiếp bế trên tay thi thể lạnh ngắt của đứa trẻ được đưa lên từ lòng hồ thủy lợi, đối với những người làm công tác cứu nạn, cứu hộ chúng tôi hiểu rõ: Đuối nước chưa bao giờ là một “tai nạn” thuần túy, mà là hậu quả của hệ thống rủi ro chưa được kiểm soát - một nỗi ám ảnh đòi hỏi hành động quyết liệt để giăng lên một tấm lưới bảo vệ trẻ em.

Bước vào năm 2026, Đắk Lắk với tầm vóc mới, không gian địa lý và thủy văn đa dạng, phong phú. Tuy nhiên, đằng sau sự hùng vĩ của thiên nhiên lại tiềm ẩn những rủi ro sinh tử, đó là hệ thống ao, hồ tự nhiên sâu thẳm, mạng lưới sông suối dòng chảy xiết đan xen cùng hàng vạn “cái bẫy” nhân tạo như hồ múc lót bạt và miệng giếng đào sâu thẳm. Tính từ ngày 15/11/2025 đến ngày 19/3/2026 cả nước có 52 vụ tai nạn đuối nước trẻ em trong đó, 56 em tử vong, 17 trường hợp được cứu. Riêng trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đã xảy ra 08 vụ với 12 nạn nhân bị đuối nước.

Thực trạng xót xa ấy lặp lại qua từng năm, khiến chúng ta không ngừng trăn trở, cần phải đổi mới tư duy và hoàn thiện hệ thống phòng ngừa. Đã đến lúc, chúng ta cần chuyển mình mạnh mẽ, thay thế các phong trào mang tính hính thức bằng những giải pháp thực tiễn thay đổi triệt để nhằm mang lại hiệu quả cao nhất trong tình hình mới. Đó là sự nâng tầm ứng dụng “Khoa học sinh tồn” thực tiễn.

Chính quyền cơ sở: Chủ động hành động, giăng “lưới an toàn” - Trách nhiệm không thể uỷ quyền

Trước những nguy cơ bủa vây từ hệ thống sông suối dốc cho đến hàng vạn “cái bẫy” nhân tạo như hồ lót bạt hay giếng sâu, chính quyền cơ sở phải dẫn dắt hành động, chuyển từ quản lý thụ động sang chủ động triệt tiêu rủi ro. Việc sáp nhập địa giới hành chính đặt ra một sức ép khổng lồ, đòi hỏi cấp ủy, chính quyền địa phương - mà trực tiếp là Chủ tịch UBND cấp xã, phường - phải là người đi đầu, biến nhận thức thành những hành động thực tiễn để “giăng lưới” an toàn bảo vệ trẻ em trên địa bàn.

Vậy trong tình hình mới, chính quyền cơ sở cần phải làm gì?

Rà soát và triệt tiêu rủi ro tại chỗ: Chính quyền cơ sở phải huy động cả hệ thống chính trị tăng cường rà soát toàn diện các khu vực có nguy cơ cao. Yêu cầu các chủ rẫy, chủ công trình thi công thực hiện nghiêm việc rào chắn bằng lưới thép, đậy nắp kiên cố các miệng giếng không sử dụng. Đặc biệt, phải cắm biển cảnh báo nguy hiểm rõ ràng tại tất cả các ao, hồ tự nhiên thường xuyên có trẻ em lui tới vui chơi, cũng như các khu vực hồ chứa nước tưới tiêu.

Chuẩn hóa phương tiện cứu hộ: Không thể “tay không bắt giặc” khi đối diện với thủy thần. Do đó, cần phải chủ động bố trí ngân sách, huy động nguồn lực xã hội hóa để trang bị các phương tiện cứu nạn, cứu hộ thiết yếu (phao tròn, áo phao, sào vớt, dây cứu nạn) ngay tại các điểm nóng, bến bãi, khu dân cư gần nguồn nước. Điều này đảm bảo phương châm “4 tại chỗ”, sẵn sàng ứng phó trong những phút giây sinh tử.

Phải khẳng định rằng, làm tốt những nhiệm vụ chủ động này là mệnh lệnh bảo vệ sinh mệnh nhân dân. Ngược lại, nếu lãnh đạo địa phương mang tâm lý phó mặc, buông lỏng quản lý, thiếu các biện pháp rà soát và ngăn chặn kịp thời để xảy ra hậu quả đuối nước thương tâm, họ sẽ phải chịu trách nhiệm cao nhất trước sinh mạng của người dân và sự nghiêm minh của pháp luật.

Chuyện sống còn: Dạy con “Tự cứu” trước khi dạy bơi

Nhiều phụ huynh vẫn giữ một niềm tin sai lầm: “Con tôi biết bơi ếch, bơi sải là an toàn”. Nhưng thực tế sông nước lại không tĩnh lặng và an toàn như hồ bơi nhân tạo. Khi lỡ trượt chân, nước lạnh và sự hốt hoảng sẽ ngay lập tức tạo tâm lý hoảng loạn. Càng quẫy đạp theo bản năng, càng nhanh kiệt sức và rất dễ chìm, kể cả khi kỹ năng bơi rất giỏi.

Vì vậy, thay vì chỉ dạy bơi truyền thống, công tác tuyên truyền hiện nay đang hướng mạnh đến phương pháp “Bơi tự cứu” (như dự án E-Bơi). Điểm tuyệt vời của phương pháp này là tính thực tế: trẻ có thể rèn luyện đến 80% kỹ năng sinh tồn ngay trên cạn. Chỉ với một... chậu nước ở nhà, trẻ được tập úp mặt để làm chủ nhịp thở, từ đó dập tắt hoàn toàn nỗi sợ hãi bẩm sinh khi ngạt nước.

Khi nỗi sợ bị khống chế, bí quyết sinh tử dưới nước thực ra rất đơn giản: Hãy hít một hơi thật sâu và nín thở, thả lỏng cơ thể. Lúc này, buồng phổi của trẻ (chứa từ 1,5 - 3 lít khí) sẽ hoạt động như một chiếc phao cứu sinh tự nhiên, giúp cơ thể tự động nổi lên mặt nước. Thay vì hoảng loạn, kỹ năng “hít sâu, thả lỏng, nổi chờ người cứu” mới chính là chiếc chìa khóa vàng để giành giật sự sống từ tay thủy thần.

Đừng chỉ dạy trẻ “Bơi”, hãy dạy trẻ “Tự cứu”

Nguyên tắc sinh tử: Làm gì khi thấy người đuối nước?

Trang bị kỹ năng cho bản thân là chưa đủ, mỗi người dân, mỗi em học sinh cần ghi lòng tạc dạ những nguyên tắc sống còn khi phát hiện có người bị đuối nước:

Tuyệt đối tránh lao trực tiếp xuống nước: (Nếu không được huấn luyện cứu hộ, tuyệt đối không nhảy xuống nước trực tiếp, đặc biệt khi nạn nhân đang hoảng loạn. Chỉ nhảy khi có áo phao, phao cứu sinh hoặc ít nhất 2 người hỗ trợ, và nạn nhân ở rất gần bờ) nếu bạn không có chuyên môn cứu hộ, đặc biệt là tại các hồ lót bạt trơn trượt. Người đuối nước trong cơn hoảng loạn có sức mạnh bấu víu khủng khiếp, có thể dìm chết luôn cả người cứu.

Ưu tiên cứu hộ gián tiếp: Hãy lập tức tri hô gọi người lớn. Nhanh chóng tìm và ném các vật nổi (phao, can nhựa rỗng, can dầu máy cày, khúc gỗ) hoặc dùng sào dài, dây thừng, cành cây chìa ra để kéo nạn nhân vào bờ.

Hồi sức tim phổi (CPR) là chìa khóa: Ngay khi đưa nạn nhân lên bờ, tuyệt đối không được vác ngược chạy vòng quanh (cách sơ cứu dân gian phản khoa học), có thể làm mất thời gian vàng. Nếu nạn nhân bất tỉnh, ngừng thở, phải lập tức đặt nằm ngửa, móc dị vật trong miệng và tiến hành ép tim ngoài lồng ngực kết hợp thổi ngạt liên tục cho đến khi nạn nhân tỉnh lại hoặc có lực lượng y tế tới hỗ trợ.

Thông điệp từ trái tim

Dù công nghệ có hiện đại đến đâu, quy định có nghiêm khắc cỡ nào cũng không thể thay thế được cái nắm tay, ánh mắt quan tâm của những bậc làm cha, làm mẹ. Xin đừng vì một phút lơ là, xao nhãng mà rời mắt khỏi con trẻ khi con đang chơi gần mép nước. Hãy tự tay rào lưới thép chắn lại bờ ao tự nhiên, đậy nắp kiên cố những miệng giếng đào bỏ hoang sau rẫy. Hãy trang bị cho con em mình kỹ năng nổi tự cứu trước khi bước vào kỳ nghỉ hè.

Hy vọng rằng, những chiếc xe cứu nạn màu đỏ rực sẽ không bao giờ phải hú còi xé toạc không gian tĩnh lặng, và không một ai phải trầm mình xuống dòng nước lạnh ngắt hay đáy giếng sâu chỉ vì sự ra đi oan uổng của bất kỳ một sinh linh bé nhỏ nào nữa.

Trách nhiệm bảo vệ trẻ em thuộc về tất cả chúng ta.

Hãy hành động ngay hôm nay, vì sinh mệnh trẻ thơ không có cơ hội làm lại lần thứ hai./.

Đồng chí Thượng tá Đào Thế Hải - Phó Trưởng Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an tỉnh Đắk Lắk